บ้านและสวน แมกกาซีน
ไขปัญหาบ้านมือสอง
โปรแกรมคำนวณค่าไฟฟ้า

Garden in The Sky : สวนดาดฟ้าของคนเมือง

21 เม.ย. 2553 | 8440 views

    ตามหลักสากลนั้นควรจะมีขนาด 4 ตารางเมตรต่อคน สำหรับเมืองหลวงอย่างกรุงเทพมหานครของเรามีสัดส่วนคิดเป็น 3.19 ตารางเมตรต่อคน ทำให้มีการพยายามเพิ่มพื้นที่สีเขียวกันเรื่อยมา ไม่ว่าจะเป็นสวนสาธารณะ หรือสวนแนวตั้งที่ปรากฏอยู่

   ตามสถานที่หลายแห่ง อย่างไรก็ตามเราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าพื้นที่เมืองส่วนใหญ่ต้องสูญเสียไปกับการสร้างตึกต่าง ๆ อาคารพานิชย์ คอนโดมิเนียม ฯลฯ ทำให้เหลือที่ว่างไม่มากนักที่จะเบียดแทรกพื้นที่สีเขียวเข้าไป ในเมื่อเรายังจำเป็นต้องอยู่ร่วมกับตึกเหล่านี้ การจัดสวนบนดาดฟ้าจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จะช่วยให้เรามีโอกาสใกล้ชิดกับธรรมชาติมากขึ้น
   คอลัมน์ “GardenIDEAS” ฉบับนี้มีตัวอย่างตึกในกรุงเทพฯที่ช่วยกันสร้างพื้นที่สีเขียว ไม่ว่าจะเป็นโรงแรม โรงพยาบาล หรืออาคารสำนักงาน แม้จะเป็นเพียงแค่บางส่วนอันน้อยนิดในเมืองใหญ่ แต่เราเชื่อว่าสวนเหล่านี้น่าจะสร้างแรงบันดาลใจให้ทุกคนหันมาทำตามได้ไม่ยาก ต่อไปนี้เมื่อมองจากท้องฟ้าลงมาเราคงได้เห็นสีเขียวของต้นไม้กระจายอยู่ทั่วทั้งเมือง

สวนเพื่อสุขภาพ
สถานที่ : โรงพยาบาลวิชัยยุทธ ถนนพระราม 6
ออกแบบ : บริษัทแลนสเคป เทคโทนิค จำกัด
สวนที่ใช้พื้นที่บริเวณลานโล่งเหนือชั้นสิบเจ็ด ออกแบบให้เป็นมุมพักผ่อนสำหรับผู้เข้ามาใช้บริการในโรงพยาบาล เน้นความเป็นธรรมชาติ สร้างบรรยากาศผ่อนคลายทั้งจากต้นไม้เขียวร่มรื่น น้ำตก ลำธาร พร้อมด้วยลมพัดเย็นสบายตลอดทั้งวัน

การออกแบบ
   ผู้เข้ามาใช้งานสวนแห่งนี้ส่วนใหญ่คือผู้ป่วยและญาติที่มาเยี่ยมคนไข้ การออกแบบจึงเน้นให้มีบรรยากาศสดชื่น สร้างสิ่งแวดล้อมที่ผ่อนคลาย โดยมีที่นั่งตามจุดต่าง ๆไม่ว่าจะเป็นศาลาพักผ่อน ซุ้มไม้เลื้อย รวมถึงขอบกระบะต้นไม้ที่ออกแบบให้กว้างขึ้นเพื่อใช้เป็นที่นั่งได้ด้วย ส่วนทางเดินวางให้มีรูปแบบเป็นธรรมชาติลักษณะโค้งไปมาล้อกับขอบกระบะต้นไม้และลำธาร จึงได้ความรู้สึกเหมือนเดินเล่นในสวนมากกว่าอยู่ในโรงพยาบาล นอกจากนี้ยังมีพื้นทางลาดตลอดทั้งสวนเพื่อให้ผู้ป่วยนั่งรถเข็นใช้งานสะดวก

พรรณไม้
   ใช้วิธีปลูกต้นไม้ลงกระบะโดยก่อขอบจากพื้นสูงประมาณ 40 เซนติเมตร เลือกใช้ต้นไม้ที่ทนลมแรง เช่น หมากผู้หมากเมีย จั๋ง เตยหอม เสริมด้วยไม้พุ่มขนาดเล็กและไม้น้ำตามจุดต่าง ๆ บางจุดเน้นใช้ไม้ที่มีสีสันและกลิ่นหอมเพื่อสร้างความผ่อนคลาย และเนื่องจากในพื้นที่สวนมีเสาโครงสร้างของอาคารตั้งอยู่กลางพื้นที่ผู้ออกแบบจึงทำโครงเหล็กล้อมเสา แล้วปลูกไม้เลื้อยดอกสวยอย่างสร้อยอินทนิลสลับกับสายน้ำผึ้งไม้เลื้อยเถาเล็กซึ่งให้กลิ่นหอมอ่อน ๆ 

สวนครัวลอยฟ้า
สถานที่ : สำนักงานเขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
ออกแบบ : ฝ่ายรักษาความสะอาด สำนักงานเขตหลักสี่
   ที่นี่นับว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการทำสวนครัวลอยฟ้า และเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้ที่อาศัยอยู่ตึกแถว รวมถึงบ้านจัดสรรซึ่งมีพื้นที่จำกัดเต็มไปด้วยพื้นคอนกรีตหันมาปลูกต้นไม้มากขึ้น  โดยเฉพาะพืชผักสวนครัว โดยใช้พื้นที่ดาดฟ้าเหนือชั้นแปดของอาคารสำนักงานเขตหลักสี่เป็นพื้นที่ปลูกต้นไม้ ทั้งยังใช้เป็นสถานที่อบรมผู้มาเรียนปลูกผักอย่างง่าย ๆ และมีการจำหน่ายพืชผักในราคาถูกด้วย

การออกแบบ
   จัดวางแปลงต้นไม้เลียนแบบแปลงผักที่ปลูกกันทั่วไป เห็นแล้วนึกถึงชั่วโมงวิชาเกษตรเมื่อสมัยเป็นเด็ก โดยใช้วัสดุเหลือใช้ หรือหาได้ง่าย ราคาถูก เช่น ไม้ไผ่และแผ่นฟิวเจอร์บอร์ดประกอบกันเป็นกระบะสี่เหลี่ยมสำหรับปลูกพืชผักล้มลุก ส่วนพืชผักเลื้อยทำโครงหลักด้วยท่อพีวีซีและใช้ไม้ไผ่เป็นโครงเสริมสำหรับยึดเถาไม้เลื้อยโค้งเป็นซุ้มๆ นอกจากนี้ยังมีพืชผักอีกหลายชนิดที่ปลูกลงกระถาง ถุงดำ กระสอบพลาสติก กล่องโฟม กล่องพลาสติกเหลือใช้ นำมาจัดวางตกแต่งตามมุมต่าง ๆ เรียกว่าเป็นการใช้ประโยชน์จากพื้นที่ดาดฟ้าได้อย่างคุ้มค่าจริง ๆ
   
พรรณไม้
   ส่วนใหญ่คือพืชผักชนิดต่าง ๆทั้งล้มลุก เช่น ผักสลัดชนิดต่าง ๆ คะน้า พืชผักอายุหลายปี เช่น ตะไคร้ ผักเป็ด กะเพรา โหระพา ว่านหางจระเข้  บัวบก ผักเลื้อยอย่างถั่วพู ฟัก ถั่วฝักยาว นอกจากนี้ยังมีมะละกอ กล้วย มะนาว มะกรูด กระเจี๊ยบ ฯลฯ โดยปลูกหมุนเวียนตลอดทั้งปี สำหรับเทคนิคการปลูกผักบนดาดฟ้าคือให้รองก้นกระบะด้วยกาบมะพร้าวสับหนึ่งส่วน แล้วปิดทับด้วยดินผสมอีกสามส่วน จากนั้นจึงปลูกต้นไม้ กาบมะพร้าวที่รองด้านล่างนอกจากจะช่วยเก็บรักษาความชื้นแล้ว ยังช่วยกรองเศษวัสดุไม่ให้ชะล้างออกมาเวลารดน้ำได้ด้วย

**สนใจเรียนปลูกผัก ติดต่อสอบถามได้ที่ ฝ่ายรักษาความความสะอาด สำนักงานเขตหลักสี่ โทรศัพท์ 0-2576-1393 (ไม่เสียค่าใช้จ่าย)

ร่มรื่นสไตล์รีสอร์ต
สถานที่ : อนันตรา บ้านราชประสงค์ ถนนราชดำริ
ออกแบบ : B. Green Architecture & Engineering Co.,Ltd.
 เซอร์วิสอพาร์ตเม้นท์สุดหรูใจกลางเมืองที่ตกแต่งให้มีบรรยากาศเหมือนโรงแรม โดยเฉพาะบนชั้นสิบสองที่เนรมิตบรรยากาศสวนในสไตล์รีสอร์ตได้อย่างร่มรื่น เลือกใช้ต้นไม้นานาชนิดที่ให้กลิ่นอายของสวนเมืองร้อนตกแต่งรอบสระว่ายน้ำ พร้อมมุมพักผ่อนแสนสบายท่ามกลางสิ่งแวดล้อมสีเขียวโดยแทบไม่รู้สึกว่าอยู่ในเมือง

การออกแบบ
  สวนแห่งนี้ใช้เพื่อการพักผ่อนเป็นหลัก ดังนั้นจึงออกแบบโดยเน้นสไตล์สวนเมืองร้อนที่เต็มไปด้วยต้นไม้ใหญ่น้อยรอบสระว่ายน้ำรูปทรงธรรมชาติ ทำให้ผู้เข้ามาใช้งานรู้สึกผ่อนคลาย ช่วยสร้างบรรยากาศเหมือนกับเป็นสวนสวรรค์ท่ามกลางตึกสูง นอกจากนี้ยังมีศาลาขนาดย่อมเรียงรายรอบสระ ให้อารมณ์เหมือนรีสอร์ต โดยกั้นความเป็นส่วนตัวด้วยไม้พุ่มและไม้น้ำ 
 
พรรณไม้
  ใช้ไม้เมืองร้อนทั้งหมด อาทิ ลั่นทม ปาล์ม หมากชนิดต่าง ๆ จั๋ง ปรง เฮลิโคเนีย และคล้าซิการ์ จัดตกแต่งให้กลมกลืนไปกับสระว่ายน้ำจนดูเหมือนเป็นแอ่งน้ำท่ามกลางป่าในธรรมชาติ บริเวณนั่งเล่นรอบสระผสมผสานให้มีความทันสมัยขึ้นด้วยวัสดุและรูปแบบของศาลา โดยในส่วนนี้เลือกใช้พรรณไม้น้อยชนิด เน้นใช้ไม้น้ำเพื่อให้เชื่อมโยงกับสระว่ายน้ำ เช่น ปลูกคล้าน้ำเป็นกลุ่มใหญ่ ให้ผิวสัมผัสของใบที่ดูสวยงาม

สวนโมเดิร์นลอยฟ้า
สถานที่ : โครงการสิริ แอท สุขุมวิท ถนนสุขุมวิท
ออกแบบ : สำนักงานออกแบบระฟ้า โดยคุณกฤษณพงศ์ สุขเกษม
 ทางเลือกสำหรับที่อยู่อาศัยของผู้คนส่วนใหญ่ที่ทำงานอยู่ใจกลางเมืองมักหนีไม่พ้นคอนโดมิเนียม เนื่องด้วยมีพื้นที่อันจำกัดคอนโดมิเนียมหลายแห่งจึงนิยมทำสวนบนดาดฟ้าเพื่อใช้เป็นมุมพักผ่อนสำหรับผู้อยู่อาศัย เช่นเดียวกับสวนบนชั้นหกของคอนโดมิเนียมหรูกลางเมืองแห่งนี้ที่มีการจัดสรรพื้นที่สำหรับกิจกรรมที่หลากหลาย ทั้งเป็นมุมพักผ่อน ออกกำลังกาย และจัดปาร์ตี้
   
การออกแบบ
 ออกแบบให้เกิดความรู้สึกทันสมัยเพื่อรองรับไลฟ์สไตล์ของผู้อยู่อาศัยที่ต้องการทำกิจกรรมต่าง ๆ จึงเน้นการเข้าไปใช้งานได้ง่าย มีลักษณะเหมือนลานโล่งจึงสัมผัสได้ถึงสายลมเย็นสบาย การจัดวางพื้นที่ทำให้ดูเหมือนเป็นแผ่นพื้น 3 โซน คือ สีเขียวของหญ้า สีฟ้าของสระว่ายน้ำ และสีดำและไม้ของพลาซ่าจัดเลี้ยง โดยพยายามลดรายละเอียดต่างๆออกให้สวนดูเรียบง่ายมากที่สุด
พรรณไม้
  เลือกใช้ต้นไม้น้อยชนิด โดยเน้นที่ระบบรากไม่รุนแรง เพื่อให้รากไม่ชอนไชไปกระทบกับโครงสร้างอาคาร ใบไม่ร่วงง่าย บางจุดใช้ต้นไม้พุ่มหนาเป็นตัวบังสายตาจากภายนอก เช่น โมก ข่อย และบางส่วนตรงลานกว้างก็ปลูกต้นไม้ที่มีรูปทรงสวยงามอย่างหูกระจง ตีนเป็ดน้ำ ให้เป็นเหมือนประติมากรรมชิ้นหนึ่ง เรียกว่าใช้ต้นไม้น้อยแต่ได้เอฟเฟ็คเยอะ ส่วนที่เหลือเสริมด้วยพื้นหญ้าและไม้พุ่มขนาดเล็ก เช่น ไอริสน้ำ เศรษฐีเรือนนอก 

สวนเรียบ+นิ่ง = สมาธิ
สถานที่ : บริษัทแจ่มใส พับลิชชิ่ง จำกัด
ออกแบบ : Landform Co., Ltd.
 สำนักงานของสำนักพิมพ์ที่ให้ความสำคัญกับพื้นที่สีเขียว โดยแปลงโฉมระเบียงชั้นสองและสาม ด้านข้างห้องสมุดให้เอื้อต่อการพักผ่อนของทั้งผู้มาติดต่องานและพนักงาน เน้นการออกแบบที่ดูเรียบง่าย รองรับการใช้งาน ช่วยสร้างสมาธิในการทำงานและการอ่านหนังสือ บรรยากาศดูสบายเหมือนว่าทำงานอยู่ที่บ้านจริงๆ

การออกแบบ
  คำนึงถึงการแบ่งพื้นที่ รวมถึงฟังก์ชันที่รองรับการใช้งาน ทั้งส่วนของม้านั่งและระแนงพรางแสง เน้นการใช้เส้นสายของงานโครงสร้าง ทั้งกระบะปลูกต้นไม้และพื้นไม้ยกระดับที่เป็นฟอร์มสี่เหลี่ยม ตัวกระบะทาสีขาวให้ตัดกับสีของพื้นไม้แดงเพื่อความโดดเด่น ลดทอนความแข็งกระด้างด้วยเส้นสายของพรรณไม้ โดยตำแหน่งที่ตรงข้ามกับส่วนที่นั่งเน้นการลงต้นไม้ที่มีทรงต้นโปร่งไม่บังสายตา สามารถมองออกไปเห็นเส้นตัดขอบฟ้า ถือเป็นมุมพักผ่อนสายตาที่ดี

พรรณไม้
 เลือกต้นไม้ที่มีเส้นสายและทรงต้นโดดเด่น ตำแหน่งที่อยู่ใกล้กับส่วนนั่งเล่นพักผ่อนจะลงต้นไม้ที่มีดอกหอมเพื่อสร้างบรรยากาศ เช่น พุดจีบ ส่วนตำแหน่งที่ใกล้กับงานโครงสร้างหรือพื้นที่แคบๆ ก็จะปลูกต้นไม้ที่มีทรงต้นอ่อนช้อย ช่วยลดความแข็งกระด้าง เช่น กกธูป ซุ้มกระต่ายเขียว ไอริสน้ำ นอกจากนี้ยังปลูกต้นไม้เพื่อสร้างสีสัน เช่น เอื้องหมายนาดอกแดง โครงเครงเลื้อย ช่วยสร้างความรู้สึกกระตือรือร้นได้เป็นอย่างดีด้วย 

ความรู้เกี่ยวกับพรรณไม้
ศัพท์ช่าง
ปรึกษาหารือ