บ้านและสวน แมกกาซีน
ไขปัญหาบ้านมือสอง
โปรแกรมคำนวณค่าไฟฟ้า

สเกลไทยๆ ใช้งานง่าย สบายจริง

26 ก.ค. 2554 | 9375 views

   ของทุกสิ่งบนโลกล้วนถูกกำหนดให้มีขนาดสัดส่วนทั้งสิ้น แต่ส่วนใหญ่แล้วเรามักมองข้ามเรื่องนี้ไป ทั้งที่มีความเกี่ยวข้องกับการใช้งานในชีวิตประจำวันโดยตรง ครั้งนี้เราอยากชวนคุณผู้อ่านได้ลองสังเกตข้าวของเครื่องใช้ต่างๆรอบตัว จะเห็นว่าขนาดมีผลต่อความสบายในการใช้งานจริงๆ ของบางบรรพบุรุษเราออกแบบมาให้ตรงกับจริตของคนไทย บางอย่างเป็นการรับมาจากวัฒนธรรมอื่น แต่ก็ปรับให้เข้ากับการใช้ชีวิตได้อย่างลงตัว ลองมาดูตัวอย่างสเกลแบบไทยๆที่ใช้งานง่ายและสบายกันนะคะ

1.ช้อน ถือเป็นอุปกรณ์สำคัญในการรับประทานอาหาร มีให้เลือกใช้หลายขนาด ที่นิยมใช้กันก็มี ช้อนสั้น ซึ่งมีต้นกำเนิดจากประเทศจีน บ้านเรายังใช้แทนช้อนกลางด้วย ช้อนยาวคู่ส้อม ก็เป็นวัฒนธรรมการรับประทานอาหารแบบตะวันตกที่เรานำมาใช้กันแพร่หลายเช่นกัน แต่ช้อนประเภทนี้มีหน้าตาหลากหลาย เพราะฝรั่งเขาใช้รับประทานกับประเภทอาหารแตกต่างกันไป เช่น ช้อนซุป ช้อนคาว ช้อนโต๊ะ ซึ่งอาจไม่ค่อยเหมาะกับวัฒนธรรมการกินแบบไทยเท่าไร การสังเกตขนาดของช้อนก่อนเลือกซื้อก็ช่วยให้เราใช้งานสะดวกขึ้น ขนาดปากช้อนที่เหมาะสมคือกว้างประมาณ 4 เซนติเมตร และไม่ควรเกิน 6 เซนติเมตร ซึ่งเป็นขนาดกำลังดี ไม่ทำให้เกิดอาการช้อนคับปากที่ดูไม่น่ามอง อีกประการคือลองจับดูแล้วถนัดมือ ไม่หนักจนเกร็งมือ ก็เป็นอันใช้ได้

2. ตะเกียบ ช่วงที่กระแสเกาหลีมาแรง มีคนไทยจำนวนไม่น้อยไปหาซื้อ ตะเกียบสเตนเลส มาลองใช้กับเขาดูบ้าง ซึ่งส่วนปลายของตะเกียบประเภทนี้จะเรียวเล็กแถมยังลื่นด้วย หากเป็นอาหารเกาหลีซึ่งมักเป็นประเภทปิ้งย่างก็ยังพอใช้ได้ เพราะช่วยป้องกันความสกปรกได้ดี แต่พอเป็นอาหารไทยการคีบอาหารทำได้ไม่สะดวก ต้องคอยเกร็งกล้ามเนื้อที่นิ้วตลอดเวลา ส่วน ตะเกียบญี่ปุ่น ก็มีส่วนปลายที่เรียวเล็กเช่นกัน แต่ส่วนใหญ่มักทำจากไม้ การใช้งานจึงคล่องมือกว่า ทว่าที่คุ้นมือคนไทยที่สุดก็คือ ตะเกียบจีน แม้รูปลักษณ์อาจสวยสู้สองประเภทแรกไม่ได้ แต่การใช้งานนี่กินขาด เพราะเหมาะกับคนไทยและอาหารไทยที่สุดแล้ว เลือกความยาวประมาณ 22 เซนติเมตร เป็นขนาดที่กำลังถือได้เหมาะมือเลย

3. ครก
เป็นอุปกรณ์ที่อยู่คู่ครัวไทยมานาน ปัจจุบันมีการออกแบบหน้าตาให้ดูทันสมัยขึ้น เรียกว่าสามารถวางโชว์บนเคาน์เตอร์ครัวได้ไม่อายใคร แต่เนื่องจากเป็นอุปกรณ์ที่ทำให้เกิดแรงกระแทกมาก หากออกแบบให้มีเคาน์เตอร์ปูนเฉพาะไปเลย ก็น่าจะดีกว่า นอกจากนี้คุณทราบไหมว่าระดับความลึกของก้นครกมีผลต่อการทำอาหารด้วยนะ เลือกความลึกสักประมาณ 25 เซนติเมตร ก็กำลังโอเคเลย ส่วนใครที่ชอบครกก้นแบนซึ่งอาจมีรูปลักษณ์สวยกว่าครกหน้าตาเดิมๆ แต่เราอยากจะบอกว่าครกประเภทนี้ทำให้สมรรถนะในการตำลดลง แถมยังกระเด็นเลอะเทอะได้ง่ายด้วย หากคุณใช้งานครกบ่อยๆ ไม่แนะนำค่ะ

4.หมอนข้างและมุ้ง ข้อมูลในวิกิพีเดียบอกไว้ว่า หมอนข้าง มีต้นกำเนิดจากประเทศสหรัฐอเมริกา มีไว้เพื่อรองหนุนคอหรือหนุนหลังให้เกิดความสบาย ในเอเชียหมอนข้างอาจมีชื่อเรียกอีกชื่อว่า “หมอนกอด” ขนาดของหมอนข้างที่น่ากอดคือ มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 25 เซนติเมตร ยาว 92 เซนติเมตร ส่วน มุ้ง มีการใช้งานหลักคือกันยุงหรือแมลง แต่อีกด้านหนึ่งก็ใช้แบ่งพื้นที่ได้ ทั้งสองอย่างนี้เหมาะกับครอบครัวขยายแบบคนไทยทีเดียว เพราะบางทีเรายังนอนเรียงกันเวลามีญาติมาเยี่ยม มุ้งและหมอนข้างจึงเป็นอุปกรณ์กั้นแบบเบาๆที่ช่วยแยกความเป็นสัดส่วนได้

5. เสื่อและหมอนขวาน นึกถึงภาพยนตร์ฝรั่ง เวลาพระเอกนางเอกไปปิกนิกกัน ก็จะพกผ้าผืนใหญ่ไปไว้ปูรองนอนหรือนั่ง หากตัดภาพกลับมาที่ภาพยนตร์ไทย คงได้เห็นเสื่อกระจูดสักผืน หมอนขวานสักใบ ซึ่งเราว่าเป็นเฟอร์นิเจอร์สนามที่เข้ากับสภาพอากาศแบบบ้านเรามากที่สุด ขนาดมาตรฐานของเสื่อประมาณ 1.20 x 2 เมตร สามารถม้วนเก็บและถือย้ายไปหาทำเลเหมาะๆได้สะดวก ส่วนหมอนขวานไม่ต้องพูดถึง เพราะนุ่มน่าหนุนอยู่แล้ว แต่หมอนที่เราอยากแนะนำอีกชนิดหนึ่งก็คือหมอนสาน ทำจากตอกที่โปร่งเบา ลมสามารถลอดผ่านได้ ทำให้นอนหนุนได้แบบไม่ต้องกลัวเหงื่อเปียกซอกคอเลยละ

6. สุขภัณฑ์แบบไทย
นั่งอ่านข้อมูลสนุกๆเกี่ยวกับสุขภัณฑ์แบบไทยๆในวิกิพีเดีย เขาว่าไว้ว่าวัฒนธรรมการกินของคนไทยแตกต่างจากคนยุโรป อาหารที่คนบ้านเรารับประทานกันมีกากใยสูง จึงย่อยง่าย เมื่อขับถ่ายโดยใช้ส้วมคอห่านหรือส้วมนั่งยอง จะใช้เวลาไม่นานก็เสร็จภารกิจแบบไม่เป็นตะคริว แต่อาหารทางยุโรปมีเนื้อสัตว์เป็นส่วนประกอบหลัก ทำให้การขับถ่ายใช้เวลานานกว่า จึงต้องออกแบบส้วมให้เหมือนเก้าอี้ ทว่าปัจจุบันคนไทยนิยมใช้ชักโครกเสียเป็นส่วนใหญ่ เพราะนั่งสบาย สะดวก และสวยงามกว่า ดังนั้นการกำหนดขนาดพื้นที่ภายในห้องน้ำจึงมีความสำคัญ ควรออกแบบให้พอเหมาะกับขนาดของสุขภัณฑ์ด้วย เพราะหากพื้นที่แคบเกินไปอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้

7.สายฉีดชำระ เป็นอุปกรณ์สำคัญอย่างหนึ่งในห้องน้ำ ยุโรปเขามี Bidet ไว้สำหรับชำระล้าง บ้านเราก็มีเจ้าสายฉีดชำระนี่แหละที่ทั้งสะดวกและไม่เปลืองพื้นที่ การติดตั้งควรติดด้านขวาของสุขภัณฑ์ เพราะสะดวกในการหยิบใช้ โดยสูงจากพื้นขึ้นไปประมาณ 60 เซนติเมตร ส่วนสายชำระก็ไม่ควรยาวเกิน 110 เซนติเมตร จะได้ไม่ยาวลากพื้นจนสกปรก

8. เตียง คนไทยมักอ้างอิงขนาดของเตียงจากยุโรป ขนาดเตียงเดี่ยวนิยมใช้ 3.5 X 6.5 ฟุต เตียงควีนไซส์ 5 X 6.5 ฟุต และขนาดใหญ่สุดคือ 6 ฟุต X 6.5 ฟุต จริงๆแล้วยังมีเตียงเสริมหรือเตียงเด็กที่มีขนาดเล็กกว่า ซึ่งเราไม่ค่อยเห็นกันบ่อยนัก เพราะนอนไม่ค่อยสะดวก แต่มักใช้เป็นเตียงเสริมในประเทศฝั่งยุโรป ขนาดของเตียงประเภทนี้จะเท่ากับขนาดของฟูกที่นอนนุ่นแบบพับได้ คือ 3 x 6 ฟุต

9. โต๊ะหมู่บูชาพระ บ้านที่มีหลายห้องอาจแยกการใช้งานห้องพระไว้แล้ว แต่บ้านที่พื้นที่จำกัด บางครั้งการหาที่วางหิ้งพระหรือโต๊ะหมู่บูชาก็อาจเป็นเรื่องที่ต้องขบคิดกันสักหน่อย ทิศทางการวางโต๊ะหมู่บูชาควรหันไปทางทิศตะวันออก เหนือ หรือตะวันออกเฉียงเหนือก็ได้ หากเป็นไปได้ควรตั้งไว้ชั้นบนสุดของบ้าน แต่หากเป็นบ้านชั้นเดียว ควรอยู่ในส่วนที่ไม่ติดกับห้องน้ำ และไม่ควรวางใต้ห้องที่มีคนอยู่หรือเดินผ่านด้านบน หรือหากบางบ้านมีโถงโล่ง แนะนำให้ตั้งไว้ในบริเวณนั้นก็จะเหมาะสมที่สุด

10.ที่ล้างเท้าหน้าบ้าน บ้านในสมัยก่อนจะทำแท่นเล็กๆไว้สำหรับตักน้ำในโอ่งมาล้างเท้าก่อนขึ้นบ้าน เป็นไอเดียฉลาดของคนโบราณที่ทำให้บ้านสะอาด คงจะดีหากเราออกแบบให้เป็นการใช้งานหลักอีกอย่างหนึ่งของบ้าน เพราะจะได้ไม่ต้องย่ำเท้าที่สกปรกผ่านส่วนอื่นๆของบ้านก่อนจะไปถึงห้องน้ำ ลองเว้นพื้นที่สัก 45 X 45 เซนติเมตรก็พอ ติดก๊อกหน้าตาสวยๆสักอัน หรือจะออกแบบให้ส่วนนี้มีหน้าตาสวยทัดเทียมกับพื้นที่อื่นๆ ก็เป็นจุดเด่นให้บ้านได้ไม่แพ้กัน

11. เหล็กดัด หน้าที่หลักของเหล็กดัดบ้านเราก็คือ ถ่วงเวลาขโมยให้ได้นานที่สุด ยิ่งบ้านที่ปลูกสร้างเอง ไม่ได้อยู่ในโครงการบ้านจัดสรรยิ่งต้องระวังและระแวง หน้าตาของเหล็กดัดเป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากเลือกลวดลายของเหล็กดัดที่ไม่เข้ากับหน้าตาของบ้าน ก็จะทำให้สไตล์ของบ้านเปลี่ยนไปด้วย ขนาดของเหล็กดัดที่พอดีกับหน้าต่างเกินไปก็ทำให้หน้าต่างบานนั้นๆดูไม่สวย ดังนั้นควรเลือกขนาดให้พอเหมาะและสมดุล



เรื่อง : “อัจฉรา จีนคร้าม”
ภาพประกอบ : มาโนช กิตติชีวัน

ความรู้เกี่ยวกับพรรณไม้
ศัพท์ช่าง
ปรึกษาหารือ